رنگ درمانی

رنگ درمانی؛ رنگ‌ها چگونه بر روان کودکان تأثیر می‌گذارند؟

رنگ‌ها زنده هستند و کسی بیش از کودکان از آن‌ها لذت نمی‌برد. اسباب‌بازی‌ها، عروسک‌ها و عکس‌های رنگی و روشن توجه خردسالان را به خود جلب می‌کند و موجب کنجکاوی و هیجان آن‌ها می‌شود. کودکان دوست دارند ساعت‌ها با این وسایل رنگی بازی کنند. به همین علت، رنگ‌ها ابزاری کلیدی در رشد و یادگیری هستند. حالا این سؤال مطرح می‌شود که رنگ‌ها چگونه در یادگیری و رفتار کودکان تأثیر می‌گذارد؟ رنگ درمانی چیست؟ آیا رنگ‌ها با یکدیگر تفاوتی دارند و می‌توانند آثار مختلفی داشته باشند؟ این اثرات چگونه آشکار می‌شود؟ اگر شما نیز در مورد رنگ درمانی کنجکاو هستید و سؤالاتی دارید، با سایت بچگی همراه باشید. در ادامه با تأثیرات رنگ‌ها بر روان کودکان بیشتر آشنا می‌شوید.

رنگ درمانی

رنگ‌ها مانند طیف‌های نوری (نور خورشید) انرژی متفاوتی دارند که بر عملکرد بدن، ذهن و احساسات تأثیر می‌گذارند. البته اثرات دیگری هم دارند که آرامش، هیجان، الهام بخشیدن، افزایش اضطراب و تنش از جمله آن‌ها هستند. کودکان نیز در این مورد حساس‌تر هستند و این اثرات به وضوح در آن‌ها دیده می‌شود. به همین دلیل انتخاب رنگ‌های مناسب برای خردسالان اهمیت زیادی دارد و برخی از رنگ‌ها جنبه‌ی درمانی دارند.

رنگ درمانی
کودک با اسباب‌بازی‌های رنگی بازی می‌کند.

کودکان نوپا به دلیل عدم توانایی در خواندن و نوشتن بیشتر به مهارت‌های بصری خود تکیه می‌کنند. بنابراین رنگ‌ها ابزار مهمی برای آن‌ها هستند. رشد بینایی در نوزادان از 6 ماهگی شروع می‌شود و تا 10 سالگی ادامه دارد. یکی از مهم‌ترین حواس بچه‌ها بینایی است و رنگ و نور تأثیر مسحورکننده‌ای روی آن‌ها دارد. به طور متوسط، چشم انسان می‌تواند 150 رنگ مختلف را در نور مرئی ببیند. این بدان معناست که خردسالی با بینایی سالم می‌تواند بین میلیون‌ها رنگ مختلف تمایز قائل شود. رنگ یکی از مهم‌ترین ویژگی‌هایی است که می‌تواند در ارزیابی، تخمین و تعریف یک شی به کودک کمک کند. البته هر فرد واکنش متفاوتی به رنگ‌های مختلف نشان می‌دهد.  

به عنوان مثال، هنگامی که کودک در معرض رنگ مورد علاقه‌ی خود قرار می‌گیرد، خلق‌وخوی بهتری پیدا می‌کند. در نتیجه، یادگیری برای او آسان‌تر می‌شود.

هر کودک رنگ‌های خاص خود را می‌پذیرد؛ اما به طور کلی برخی از رنگ‌ها به بیشتر بچه‌ها کمک می‌کند تا بهتر یاد بگیرد. اگر مطمئن نیستید که فرزندتان چه رنگ‌هایی را ترجیح می‌دهد، می‌توانید در مورد احساسات او نسبت به رنگ‌ها مختلف سؤال بپرسید. یک تحقیق بالینی در این رابطه نشان می‌دهد که اکثر خردسالان به رنگ‌ها با دید مثبتی نگاه می‌کنند و احساس خوبی به آن‌ها دارند.

تأثیر رنگ‌های خاص بر کودکان

هر رنگ بر خلق‌وخو و رشد کودک تأثیر می‌گذارد. درک این اثرات راهی عالی برای شناخت رنگ درمانی و توانایی یادگیری خردسال است. در اینجا انرژی و معنای هر کدام را درک می‌کنید.

قرمز

این رنگ همیشه غالب است و با هر چیزی ترکیب شود، خودنمایی می‌کند. به همین نسبت، انرژی و هیجان را در کودک شما بیدار می‌کند. او را سرحال می‌آورد و فعال نگه می‌دارد. به همین دلیل، توصیه می‌شود از این رنگ برای کودکان کم‌حرف و خجالتی استفاده شود. اگر فرزند شما نیز در انجام برخی سرگرمی‌ها یا حضور در جمع ترس دارد، از رنگ قرمز استفاده کنید. به عنوان مثال، یک ژاکت، دفترچه یا کاور قرمز برای او بخرید. این رنگ شجاعت را در او تقویت می‌کند و موجب حرکت و انرژی می‌شود.

تا اینجا به جنبه‌های مثبت رنگ قرمز اشاره شد. حالا چند تا از معایب آن را می‌شناسید. متخصصان در مورد تأثیرات رنگ قرمز عقیده دارند که پرخاشگری را در برخی خردسالان افزایش می‌دهد. اگر کودک شما در آستانه‌ی بلوغ قرار دارد یا دچار بیش‌فعالی است، توصیه می‌شود از رنگ‌های قرمز استفاده نکنید. چنین خردسالانی زمینه‌ی رفتار ستیزجویانه را دارند و یک رنگ نامناسب محرک او می‌شود.

رنگ قرمز
دختربچه دامن قرمز به پا دارد.

نارنجی

رنگ نارنجی گرم است و شادی، تحرک و شجاعت را نشان می‌دهد. این رنگ کودکان را به تکاپو و فعالیت ترغیب می‌کند. در اینجاست که کودک می‌تواند بر موانع غلبه کرده و با ترس خود روبرو شود. علاوه بر این، نارنجی حس ستیز و پرخاشگری رنگ قرمز را ندارد و برای خردسال مناسب‌تر است.

این رنگ تأمل و احتیاط را نشان می‌دهد و گاهی هشداردهنده است. اگر کودک شما بازیگوش بوده و بدون فکر کاری انجام می‌دهد، نارنجی برایش رنگ مناسبی است. اگر برخی کارها را فراموش می‌کند، از ویژگی‌های این رنگ استفاده کنید. برنامه‌ی کلاسی و بعضی از وظایف او مانند مسواک زدن، مرتب کردن لباس‌ و… را با رنگ نارنجی بنویسید و در معرض دید او بگذارید.

از نشانه‌های دیگر رنگ نارنجی صمیمیت، روابط اجتماعی، همت و اراده است. این رنگ موجب حس هیجان و شورواشتیاق در کودکان می‌شود. به همین دلیل، در بسیاری از مدارس از رنگ نارنجی بهره می‌برند تا خردسالان را به هیجان بیاورند و اراده آن‌ها را تحریک کنند. شما نیز می‌توانید برای میز مطالعه، اتاق کودک و تزئین دکور از چنین رنگ هیجان‌انگیزی استفاده کرده و لذت ببرید.

رنگ درمانی
کودک می‌خندد.

زرد

زرد یک رنگ گرم است که احساس شادی، آرامش و نشاط را در کودک برانگیخته می‌کند. احساس تحرک و انرژی در این رنگ موج می‌زند. دقیقاً مانند زمانی که صبح از خواب بیدار شده و پرده را کنار می‌زنید. کودک که تازه چشمش به نور زردرنگ می‌افتد، لبخند روی لب‌هایش می‌نشیند. انرژی صبحگاهی او از نور خورشید تأمین می‌شود. پس هر زمان که بیدار شدید، پرده‌ها را کنار بزنید. اگر می‌توانید برای بهرمندی بیشتر از نور خورشید، حتماً در پارک محله پیاده‌روی کنید.

شما می‌توانید برای تحریک‌پذیری بیشتر کودک، برخی از وسایل را به رنگ زرد انتخاب کنید. البته مواظب این رنگ باشید. افراط در استفاده از آن پرخاشگری و تحریک‌پذیری را به دنبال دارد. به همین دلیل بهتر است از این رنگ برای کودکانی که در آستانه بلوغ هستند، استفاده نشود.

سبز

رنگ سبز بسیار آرامش‌بخش و نماد طبیعت است. این رنگ استرس را کاهش می‌دهد و به افزایش تمرکز کمک می‌کند. به همین دلیل توصیه می‌شود در کلاس‌های درس یا اتاق خواب کودک از رنگ سبز استفاده شود. چشم خردسال با دیدن این رنگ، حس آرامش دارد و بهتر می‌تواند به درس گوش بسپارد. همچنین در خواب نیز حس خوبی دارد و رویاهای شیرین در انتظارش هستند.

اگر کودکتان دچار بیش‌فعالی یا استرس است، استفاده از رنگ سبز به شما توصیه می‌شود. می‌توانید لوازم‌التحریر، پتو یا فرش اتاقش را با این رنگ تزئین کنید. چنین فضایی کودک را به آرامش و تفکر بیشتر دعوت می‌کند و او را از تنش درونی خلاصی می‌بخشد. از این رو، رنگ سبز برای سنین نوجوانی بسیار مناسب است. در این سن، نوجوان با تنش‌های احساسی و تغییرات جسمی روبرو می‌شود و کمی آرامش و حس امنیت برای او ضروری است. رنگ سبز این فضا را برای او فراهم کرده و آرامش را به ذهن و روح نوجوان القا می‌کند.

بلوغ - بلوغ جسمی - بزرگ شدن

بررسی مراحل بلوغ جسمی و روانی نوجوان

آبی

این رنگ نمادی از سکوت، ملایمت و لطافت است که می‌تواند کودکان را به آرامش دعوت کند. به همین دلیل، برای سقف اتاق خواب کودک کمی آبی روشن بسیار هیجان‌انگیز است و او را به یاد آسمان می‌اندازد. این کار خردسال را از اضطراب بیشتر و کابوس‌های مختلف دور می‌کند و خوابی آرام به او هدیه می‌دهد. از آنجایی که رنگ آبی حسی از سکون و آرامش شب را تدائی می‌کند، گاهی خسته‌کننده و کسالت‌بار می‌شود. پس بهتر است آبی را با یک رنگ شادتر به کار گیرید. به طور مثال، زرد برای این کار مناسب است و همان‌طور در بالا اشاره شد احساس شادی و نشاط را اقلا می‌کند.

یکی دیگر از ویژگی‌های رنگ آبی این است که کودک را به تفکر و تلاش ذهنی بیشتر وا می‌دارد. از این رو چنین رنگی مناسب فضاهای آموزشی و تربیتی مانند مدارس و کتابخانه‌ها است. خردسال در این محیط به راحتی می‌تواند افکار خود را پرواز دهد و با آرامش مطالعه کند.

بنفش

بنفش رنگ منحصربه‌فرد و زیبایی است که بسیاری از کودکان را به خود جذب می‌کند. این رنگ از نظر درمانی نیز به تقویت روحیه خردسالان کمک می‌کند. به همین علت، یک رنگ انگیزشی است و افراد را به انجام کاری وا می‌دارد.

همچنین بنفش یک بخش بلندپرواز و رویاگونه دارد. بر این اساس چنین رنگی برای تقویت اعتمادبه‌نفس بسیار مناسب است. اگر دلتان می‌خواهد خردسال شما نیز عزت‌نفس داشته باشد، از رنگ بنفش استفاده کنید. این کار انرژی لازم را به او می‌دهد تا خودش را بروز دهد.

گاهی رنگ بنفش تأثیرات بدی دارد. نتایج تحقیقات در این رابطه نشان می‌دهد که سایه‌های تیره‌ی این رنگ موجب فشار روانی و افسردگی می‌شود. همچنین این سایه‌ها احساس اضطراب را در کودک برمی‌انگیزد. به طور مثال، شاید در بعضی انیمیشن‌ها دیده باشید که لباس شخصیت‌های شیطانی و بدجنس به همین رنگ است. به دلیل اینکه خردسال شما معنای کلمات را درک نمی‌کند؛ اما رنگ‌ها را به‌خوبی تشخیص می‌دهد. او سیندرلا را به عنوان شخصیتی مهربان و با لباسی آبی می‌بیند. در صورتی که مادرخوانده‌ی سیندرلا همیشه بنفش تیره به تن دارد و بدجنس است. این تصویر در بسیاری از انیمیشن‌های دیزنی دیده می‌شود.

کودکان خجالتی

کودکان خجالتی و علل کمرویی آن‌ها

برای اطلاعات بیشتر، روی عکس کلیک کنید.

صورتی

صورتی رنگی آرامش‌بخش، ساده و زیبا است که احساس مراقبت از دیگران و لطافت را القا می‌کند. به همین دلیل، رنگ صورتی برای کودکان ارشد خانواده و پسرها بسیار مناسب است تا به وسیله‌ی آن از دیگران مراقبت کنند. البته تفکر اشتباهی در بین عموم مردم وجود دارد که رنگ صورتی را به دختربچه‌ها نسبت می‌دهند. این موضوع در رنگ درمانی و علم روانشناسی کاملاً اشتباه است و در مورد انتخاب رنگ‌ها جنسیت مطرح نیست.

رنگ صورتی به درک احساسات کمک می‌کند و موجب تقویت هوش هیجانی می‌شود. اگر کودک شما در فضایی صورتی رنگ قرار بگیرد، به‌راحتی می‌تواند عواطف خود را بشناسد و در هنگام سختی با هیجاناتش کنار بیاید. کم‌کم او احساسات دیگران را نیز درک می‌کند و با آرامش و حس بهتری با آن‌ها کنار می‌آید.

همچنین این رنگ قدرت مقاومت و انعطاف‌پذیری را در افراد تقویت می‌کند. به همین علت، کودکی که رنگ صورتی را دوست دارد، در برابر ناملایمات زندگی مقاوم‌تر است. او می‌تواند مشکلات را بپذیرد و به‌راحتی از آن‌ها عبور کند. اگر کودک شما در آستانه بلوغ است یا استرس امتحان دارد، این رنگ به او انرژی خوبی می‌دهد که مشکلات را پشت سر بگذارد.

 آرامش، احساس خوب و پویایی از ویژگی‌های رنگ صورتی است که کودک را برای امتحانات سخت و تغییرات بلوغ آماده می‌کند.  

قهوه‌ای

این رنگ خنثی است و بسیاری از خردسالان سمت آن نمی‌روند. با این حال، بسیار آرامش‌بخش است و احساس امنیت را القا می‌کند. به همین خاطر برای پسربچه‌ها می‌تواند مناسب باشد و آن‌ها را برای آینده آماده کند. خرس‌های قهوه‌ای زیبا نیز می‌توانند حامی دختربچه‌ها باشند.

رنگ قهوه‌ای حس حمایت، پشتیبانی و سخت‌کوشی را انتقال می‌دهد. فردی که به رنگ قهوه‌ای علاقه نشان می‌دهد کمتر از کارها و ایده‌های خود حرف می‌زند؛ اما اهل عمل است. او از خودنمایی دوری می‌کند. به همین دلیل، چنین رنگی برای نوجوانان کاربرد دارد؛ مخصوصاً برای پسر نوجوانی که اهل اغراق و خودنمایی است؛ اما هیچ کاری انجام نمی‌دهد.

البته باید در مورد این رنگ به یاد داشته باشید که سایه‌های تیره آن احساس غم و اندوه را القا می‌کند. پس توصیه می‌شود که رنگ قوه‌ای تیره برای کودک و نوجوان استفاده نشود.

خرس
دختر عروسک خود را بغل گرفته است.

سخن پایانی

رنگ درمانی و انتخاب رنگ‌های مختلف کاملاً به سلیقه فرزند شما برمی‌گردد. برخی کودکان رنگ‌های تند و شاد را ترجیح می‌دهند. در صورتی بعضی دیگر عاشق رنگ‌های سرد و آرام هستند. چنین سلیقه‌های متنوعی موجب شد که این مقاله را بنویسم. برای اطلاعات بیشتر و انتخاب رنگ مناسب برای دلبندتان، حتماً این مطلب را بخوانید.

سؤالات متداول

رنگ درمانی چیست؟

رنگ‌ها مانند طیف‌های نوری حامل انرژی هستند. این انرژی‌ها روی عملکردهای بدن، ذهن و احساسات تأثیرات منفی و مثبت می‌گذارد. اثرات رنگ‌ها شامل آرامش، هیجان، اضطراب و تنش می‌شود. البته هر فرد واکنش متفاوتی به رنگ‌های مختلف نشان می‌دهد که بر اساس سلیقه و علایق متفاوت است. با این حال، رنگ‌ها به صورت کلی تأثیرات خاصی روی کودکان دارند که در این مقاله به چند تا از آن‌ها اشاره شد.

رنگ صورتی چه تأثیری بر روحیه کودکان دارد؟

در رنگ درمانی، رنگ صورتی ساده، لطیف و آرامش‌بخش است. کودکانی که در فضای صورتی قرار می‌گیرند مراقبان خوبی هستند. آن‌ها می‌توانند از خانواده و دوستان خود حمایت کنند. علاوه بر این، صورتی‌ها بسیار آدم‌ها مقاوم و انعطاف‌پذیری هستند. آن‌ها در برابر ناملایمات زندگی صبور هستند و مسائل را حل می‌کنند.

رنگ آبی چه ویژگی‌های روانی را برانگیخته می‌کند؟

این رنگ احساسی از سکون، لطافت و آرامش را در افراد ایجاد می‌کنند. کودکان در فضای این رنگ از اضطراب به دور هستند و خواب آرامی را تجربه می‌کنند. از آنجایی که رنگ آبی سکون شب را تدائی می‌کند، گاهی خسته‌کننده و کسالت‌بار است. پس بهتر است آن را با رنگ دیگری مانند زرد ترکیب کنید.

من عاشق بچه‌ها هستم و نوشتن داستان‌های فانتزی و مقاله‌های کودکانه حس خوبی بهم میده.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *