آپنه خواب در کودکان

آپنه خواب در کودکان؛ علائم، علل و درمان آن

برخی خردسالان در خواب خروپف می‌کنند یا تکان‌تکان می‌خورند. آن‌ها مانند دیگر کودکان به راحتی نمی‌خوابند و در یک کلام آرام و قرار ندارند. اما علت این بی‌قراری چیست؟ آیا چیزی آن‌ها را اذیت می‌کند؟ استرس دارند؟ یا به بیماری خاصی مبتلا هستند؟ شاید خردسال شما نیز زیادی در خواب دست‌وپا می‌زند. برای پاسخ به این سؤالات و آگاهی بیشتر، با سایت بچگی همراه باشید. در ادامه با علائم آپنه خواب در کودکان و راه‌های درمان آن آشنا می‌شوید.

آپنه خواب در کودکان

آپنه یک اختلال خواب است که در طول شب تنفس را مختل می‌کند. هنگامی کودکان مبتلا به آپنه انسدادی به خواب می‌روند، ماهیچه‌های آن‌ها شل می‌شود. این عضلات شامل بافت نرم گلو است یا مسیر هوایی توسط آندوئیدها و لوزه‌ها مسدود می‌شود. در این هنگام شاید خروپف و وقفه‌های تنفسی اتفاق می‌افتد که خطرناک هستند.

حتی آپنه‌های کوتاه نیز منجر به کاهش سطح اکسیژن بدن می‌شود. در این حالت عضلات قفسه سینه به سختی عمل می‌کند و جریان هوا قطع می‌شود. در نتیجه کودک برای اکسیژن بیشتر در خواب تقلا کرده و تنفس‌های مکرر و کم‌عمق دارد. این موضوع منجر به افزایش سطح دی‌اکسیدکربن در بدن خردسالان می‌شود.

آپنه خواب در کودکان
کودک بی‌حال است.

علت آپنه خواب در کودکان

عضلات سروگردن به باز نگه‌داشتن راه هوای فوقانی کمک می‌کنند. وقتی کودک به خواب می‌رود، این ماهیچه‌ها تمایل به شل‌شدن دارند. در نتیجه بافت‌ها به یکدیگر نزدیک‌تر می‌شوند و راه هوا را می‌بندند. اگر در بیداری راه هوا تا حدی بسته باشد، در هنگام خواب به طور کامل مسدود می‌شود.

شایع‌ترین علت این انسداد در کودکان، بزرگ‌شدن آندوئیدها و لوزه‌ها است. این غدد در پشت و کناره‌های گلو قرار دارند که امکان دارد در اثر عفونت یا آلرژی بیش از حد بزرگ شوند. تورم آن‌ها منجر به انسداد می‌شود و خردسالان را با مشکلاتی مواجه می‌کند. در ادامه به برخی دیگر از علل آپنه خواب اشاره می‌شود:

  • اضافه وزن کودک
  • مشکلات ساختاری در فک کودک
  • گرفتگی بینی
  • عوامل ژنتیکی
  • اختلالات عصبی و عضلانی
  • سرماخوردگی و آلرژی
  • لوزه‌های بزرگ و متورم

علائم آپنه خواب در کودکان

هنگامی که تنفس متوقف می‌شود، سطح اکسیژن کاهش می‌یابد و سطح دی‌اکسیدکربن بالا می‌رود. با چنین شرایطی کودک به صورت ناخودآگاه و برای تنفس بهتر از خواب می‌پرد. در اغلب مواقع این موضوع به سرعت اتفاق می‌افتد و قبل از اینکه او متوجه شود، بیدار می‌شود و دوباره به خواب می‌رود. از دیگر علائم آپنه خواب عبارت‌اند از:

خروپف

خروپف در کودکان ممکن است نادیده گرفته شود. در صورتی که نشان‌دهندة یک مشکل اساسی است و باید توسط والدین جدی گرفته شود. به این دلیل که کودک در این حالت مجاری تنفسی‌اش مسدود می‌شود و به سختی نفس می‌کشد.

خروپف به علت بیماری در دستگاه تنفس فوقانی، سرماخوردگی، آلرژی، لوزه‌ها و آندوئیدهای بزرگ رخ می‌دهد. در این حالت جریان هوا به صورت غیرطبیعی از بینی و دهان به ریه‌ها گسترش می‌یابد که موجب خروپف می‌شود. این نکته را به یاد داشته باشید که کودک شما نباید به صورت مرتب خرخر کند. او باید در هنگام خواب نیز به درستی نفس بکشد. در غیر این صورت امکان دارد نشانة بیماری آپنه خواب باشد که نیاز به پیگیری و درمان دارد.

بی-خوابی-در-کودکان

بی‌خوابی در کودکان و دلایل آن

برای اطلاعات بیشتر، روی عکس کلیک کنید.

تنفس دهانی در کودکان

تنفس از دهان نیز نشانه‌ای دیگر از اختلال آپنه خواب است. تمام افراد به صورت طبیعی از راه بینی نفس می‌کشند. تنفس از بینی در برابر عوامل بیماری‌زا مانند ویروس‌ها، باکتری‌ها و قارچ‌ها محافظت می‌کند. اگر این مجرا در اثر آلرژی یا انحراف بینی مسدود باشد، منجر به تنفس دهانی می‌شود.

این موضوع در طولانی مدت موجب کشیدگی صورت می‌شود و جایگاه فک را به کلی تغییر می‌‌دهد. کم‌کم شکل دندان‌ها به هم می‌ریزد و حالت طبیعی و زیبا صورت از بین می‌رود. به همین دلیل، تنفس دهانی رفته‌رفته به یک عادت تبدیل می‌شود و احتمال بروز خروپف و آپنه خواب در این کودکان وجود دارد.

تنفس دهانی در کودکان

تنفس دهانی در کودکان و علل آن

مشکلات رشد

هر بار که کودک خود را نزد متخصص اطفال می‌برید، قد و وزن او اندازه می‌گیرد. خردسال هر دفعه بیشتر رشد می‌کند و اندازه‌ها نیز متفاوت هستند. برخی کودکان کشیده‌تر شده و بعضی تپل‌تر می‌شوند. این موضوع به عوامل ژنتیکی، نحوه تغذیه و محیط فیزیکی نیز بستگی دارد. با این حال، کودکی که در مراحل رشد سقوط می‌کند، نشان‌دهنده یک مشکل اساسی است. اغلب نوزادان مشکلات تغذیه‌ای دارند، اما کودکان بزرگ‌تر ممکن است به دلیل آپنه خواب و نحوه تنفس باشد.

در هنگام خواب هورمون‌های رشد آزاد می‌شوند که به تکامل طبیعی کودک کمک می‌کند. زمانی که این مرحله از خواب توسط آپنه مختل می‌شود، هورمون رشد کمتر آزاد می‌شود. در نتیجه، خردسال به تکامل نمی‌رسد و از هم‌سن و سال‌هایش کوچک‌تر است.

خواب ناآرام

برخی کودکان بیش از حد در خواب تکان می‌خورند و دست‌وپا می‌زنند. اگر چنین حرکاتی را در فرزندتان مشاهده کردید، می‌تواند نشانة آپنه خواب باشد. احتمالاً راه‌ هوای فوقانی او مسدود شده است و برای دریافت اکسیژن تقلا می‌کند. گاهی هم فرزندتان پوزیشن‌های عجیبی برای خواب دارد یا ملافه را گلوله کرده و آن را به کناری پرت می‌کند. تمام این حالات نشان‌دهندة یک خواب ناآرام و بی‌قرار است. او حالت‌های مختلف را انتخاب می‌کند تا بتواند به راحتی نفس بکشد. در نهایت نیز خواب باکیفیتی نخواهد داشت و در طول روز بی‌حال است.

اغلب خردسالانی که دچار آپنه خواب هستند، در طول روز بیشتر می‌خوابند. این نحوه خواب در نوزادان طبیعی است؛ اما برای کودکان بزرگ‌تر که مدرسه می‌روند، معمول نیست. به همین دلیل خستگی بیش از حد در طول روز نیاز به بررسی دارد و بهتر است به پزشک مراجعه شود.

دندان قروچه

صدای ناخوشایند ساییدن دندان‌ها نیز نشان از آپنة خواب است. البته عوامل متعددی موجب فشردن دندان‌ها می‌شود که در مقاله دندان قروچه در کودکان آن را خواندید. با این حال، آپنه خواب نیز یکی از آن‌ها است. هنگامی که راه هوایی کودک مسدود می‌شود، ساییدن دندان‌ها به باز نگه‌داشتن مسیر هوا کمک می‌کند. این واکنش‌ها‌ عضلات فک، زبان و سایر ماهیچه‌ها را منقبض کرده و از انسداد و گرفتگی راه هوا جلوگیری می‌کند.

اختلال بیش‌فعالی یا نقص توجه

یکی از علل شایع بیش‌فعالی در کودکان، آپنه خواب است. تحقیقات نشان می‌دهد که از هر 3 کودک مبتلا به نقص توجه، یک نفر خروپف می‌کند و نشانه‌های آپنه را دارد. خردسالان بیش‌فعال نمی‌توانند به درستی تمرکز کنند، عجله دارند و بازی‌های آرام به مذاق آن‌ها خوش نمی‌آید. این مشکلات در مدرسه نیز برای کودکان دردسرهایی به همراه دارد و موجب افت تحصیلی می‌شود.

نقص توجه در کودکان

نقص توجه یا بیش‌فعالی در کودکان و راه‌های درمان آن

جالب است که رفتار کودکان مبتلا به آپنه خواب با بزرگسالان زمین تا آسمان فرق می‌کند. اغلب افراد بزرگسال دچار خواب‌آلودگی هستند. در صورتی که خردسالان رفتارهای پرخاشگرانه دارند و بی‌تاب و بی‌قرار می‌شوند. کودکان با چنین رفتارهایی می‌خواهند خود را سرحال نگه دارند.

تشخیص آپنه خواب در کودکان

برای تشخیص آپنه خواب، پزشک متخصص علائم و سابقه خانوادگی کودک را بررسی می‌کند و یک معاینه فیزیکی انجام می‌دهد. علاوه بر این، زبان، گردن و آندوئیدها را معاینه می‌کند و ممکن است چندین آزمایش تجویز کند که عبارت‌اند از:

پلی سومنوگرام

در این آزمایش پزشکان وضعیت کودک را در طول خواب شبانه مورد بررسی قرار می‌دهند. در حین گرفتن تست، از حسگرهایی استفاده می‌کنند که به نقاط مختلف بدن وصل می‌شود. این حسگرها فعالیت امواج مغز، الگوهای تنفسی، خروپف، سطح اکسیژن، ضربان قلب و فعالیت ماهیچه‌ها را ثبت می‌کنند. در نهایت نیز طبق علائم و نتیجه آزمایش، پزشک آپنه خواب را تشخیص می‌دهد.

اکسیمتری

اگر پزشک متخصص به آپنه خواب مشکوک باشد و پلی سومنوگرام در دسترس نباشد، از اکسیمتری استفاده می‌کند. در این مورد سطح اکسیژن خون در یک شب مورد بررسی قرار می‌گیرد و اغلب در خانه انجام می‌شود. با این حال، گاهی تشخیص با این روش سخت است و کودک به پلی سومنوگرام نیاز دارد.

نوار قلب

دکتر با استفاده از حسگرهایی امواج الکتریکی که از قلب منتشر می‌شود را اندازه می‌گیرد. از روی این تکانه‌ها، پزشک به نحوه عملکرد قلب پی می‌برد. این آزمایش بیشتر به‌خاطر پی‌بردن به بیماری زمینه‌ای انجام می‌شود.

خوابگردی کودکان

خوابگردی در کودکان و درمان آن

درمان آپنه خواب در کودکان

پزشک متخصص به شما کمک می‌کند تا بهترین درمان را برای خردسال خود انتخاب کنید. در اینجا با برخی از آن‌ها آشنا می‌شوید:

داروها

استروئیدهای موضعی بینی؛ مانند فلوتیکازون علائم آپنه خواب را برای برخی کودکان کاهش می‌دهد. برای اطفالی که آلرژی دارند آنتی‌هیستامین‌ها برای درمان سرفه، گرفتگی بینی و آبریزش بسیار مناسب هستند. علاوه بر این، مصرف داروهای ضد حساسیت در کنار استروئیدها نیز مؤثر است.

برداشتن لوزه یا آندوئیدها

برای درمان آپنه خواب شدید، پزشک شما را به متخصص گوش، حلق و بینی ارجاع می‌دهد. متخصص آندوئیدهای کودک را معاینه می‌کند و در صورت نیاز برای باز شدن راه هوا، عمل لوزه را انجام می‌دهد. در این عمل لوزه‌ها برداشته می‌شود تا خردسال به راحتی نفس بکشد.

فشار مداوم و مثبت در راه هوا بیمار

در درمان فشار مثبت، فرض بر این است که عدم تعادل جریان هوا موجب آپنه خواب می‌شود. به همین دلیل، از دستگاه‌های فشار مداوم و مثبت هوا استفاده می‌کنند. در این روش ماسکی روی صورت بیمار قرار می‌گیرد که جریان هوا را تا حدودی افزایش می‌دهد. این کار به باز شدن راه اکسیژن کودک کمک می‌کند و جلو انسداد مجاری را می‌گیرد. در نتیجه، خردسال به راحتی نفس می‌کشد و نیازی نیست در طول شب بیدار شود. پزشک متخصص در شرایطی که داروها و عمل لوزه جواب ندهد، استفاده از دستگاه را پیشنهاد می‌کند.

دستگاه فشار هوا
دستگاه فشار هوا

ابزار دهانی

یکی از روش‌های درمان آپنه خواب و خروپف ابزارهای دهانی هستند. این دستگاه‌ها مشابه محافظ ورزشی دهان و نگهدارنده ارتودنسی هستند و قبل از رفتن به رختخواب مورد استفاده قرار می‌گیرند. ابزارهای دهانی به وسیله هل‌دادن فک به سمت جلو یا نگه‌داشتن زبان مانع انسداد راه‌های هوایی می‌شوند. این دستگاه‌ها انواع متعددی دارند. پزشک متخصص در این زمینه می‌تواند شما را راهنمایی کند که از کدام یک استفاده کنید.

اجتناب از آلاینده‌‌های محیطی

تمام کودکان، به‌خصوص آن‌هایی که دچار آپنه انسدادی هستند، باید از قرارگرفتن در معرض دود تنباکو، سیگار و سایر آلاینده‌ها جلوگیری کنند. این محرک‌ها باعث آلرژی و تحریک بیشتر راه‌های هوایی می‌شود و تنفس خردسالان را دچار مشکل می‌کند.

کاهش وزن

اگر فرزند شما دچار چاقی است، پزشک متخصص توصیه می‌کند که وزن خود را کاهش دهد. او اطلاعات رژیم غذایی را می‌دهد یا شما را پیش یک متخصص تغذیه می‌فرستد.

گاهی چاقی موجب انسداد راه‌های هوایی می‌شود و کودک به خوبی نمی‌تواند نفس بکشد. به همین دلیل، بهترین راهکار کاهش وزن خردسال است.

سخن پایانی

آپنه خواب در کودکان موجب انسداد راه‌های هوایی می‌شود و مشکلاتی را برای آن‌ها به دنبال دارد. در این مقاله به علائم و راه‌های درمان آن اشاره شد. اگر خردسال شما نیز دچار مشکلات تنفسی است، حتماً مطالب بالا را مطالعه کنید و به فکر راهی برای درمان دلبندتان باشید.

سؤالات متداول

علت آپنه خواب در کودکان چیست؟

عفونت و آلرژی، اضافه وزن کودک، مشکلات ساختاری در فک، گرفتگی بینی، سرماخوردگی، لوزه‌های بزرگ و متورم، اختلالات عصبی و عضلانی و عوامل ژنتیکی از جمله علل بروز آپنه خواب در کودکان است که باعث مشکلات تنفسی در آن‌ها می‌شود.

علائم آپنه خواب کدام است؟

خروپف، خواب ناآرام، تنفس دهانی، مشکلات رشد، دندان قروچه، شب ادراری و اختلال بیش‌فعالی و نقص توجه از جمله علائم آپنه خواب است.

تنفس دهانی چه مشکلاتی را برای کودکان ایجاد می‌کند؟

خردسالانی که از دهان نفس می‌کشند سردرد، مشکلات گوارشی، پوسیدگی دندان، التهاب لثه، بوی بد دهان، بیرون‌زدگی و کج‌شدن دندان‌ها، تغییر شکل ظاهری صورت و مشکلات رفتاری را تجربه می‌کنند. این کودکان خواب ناآرامی هم دارند و دچار خستگی و اختلالات خواب می‌شوند.

در آزمایش پلی سومنوگرام پزشکان چه چیزی را بررسی می‌کنند؟

آن‌ها حسگرهایی را به بدن کودک متصل می‌کنند. این حسگرها الگوهای تنفسی، امواج مغز، خروپف، سطح اکسیژن، ضربان قلب و فعالیت ماهیچه‌ها را ثبت می‌کنند. در نهایت نیز طبق علائم و نتیجه آزمایش، پزشک آپنه خواب را تشخیص می‌دهد.

دستگاه فشار مثبت و مداوم هوا چه‌کاری انجام می‌دهد؟

در این روش ماسکی روی صورت بیمار قرار می‌گیرد که جریان هوا را تا حدودی افزایش می‌دهد. این کار به باز شدن راه اکسیژن کودک کمک می‌کند و جلو انسداد مجاری را می‌گیرد. در نتیجه، خردسال به راحتی نفس می‌کشد.

من عاشق بچه‌ها هستم و نوشتن داستان‌های فانتزی و مقاله‌های کودکانه حس خوبی بهم میده.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *