خوابگردی کودکان

خوابگردی کودکان؛ چرا کودک من در خواب راه می‌رود؟

برخی خردسالان نصفه شب برمی‌خیزند و راه می‌روند. لباس می‌پوشند یا قیچی به دست می‌گیرند. آن‌ها به ظاهر بیدار هستند؛ اما واکنش‌های طبیعی ندارند و خواب هستند. به این خردسالان خوابگرد می‌گویند. خوابگردی کودکان دلایل متفاوتی دارد که در این مقاله به آن‌ها اشاره می‌شود. اگر کودک شما نیز در خواب راه می‌رود و نگران او هستید، با سایت بچگی همراه باشید تا از علل آن آگاه شوید.

خوابگردی کودکان

راه رفتن در خواب اغلب در ساعت‌های اولیه اتفاق می‌افتد. زمانی که یکی دو ساعت بیشتر از خواب شبانه نگذشته است. کودک بلند می‌شود و در حالی که هنوز خواب است به دور خانه می‌چرخد. لباس عوض می‌کند، حرف‌های نامفهومی می‌زند و گاهی از در خانه بیرون می‌زند. او هنوز در خواب عمیقی است؛ اما بدن خود را حرکت می‌دهد. کودک خوابگرد ممکن است کارهای دیگری نیز انجام دهد که عبارت‌اند از:

  • در رختخواب خود تکان بخورد.
  • دور خانه قدم بزند.
  • کارهایی ساده مانند چیدن میز و تعویض لباس‌ها را انجام دهد.
  • صحبت کند، ولی گفتگواش معنی خاصی نمی‌دهد.
  • چشم‌هایش باز است و به چیزی زل می‌زند. انگار که نگاهش یخ‌زده باشد.
  • واکنشی به حرف‌های شما نشان نمی‌دهد.
  • رفتاهای تکراری دارد. به طور مثال درها را باز و بسته می‌کند.
  • از خانه بیرون می‌آید و پرسه می‌زند.
  • صبح که از خواب بیدار می‌شود هیچ چیز را به یاد ندارد.
خوابگردی کودکان
کودک در خواب راه می‌رود.

خوابگردی در کودکان بسیار رایج است و حدود 7 تا 15 درصد خردسالان در خواب راه می‌روند. این عادت در بین اطفال 4 تا 10ساله رایج‌تر است و در کودکانی که والدین آن‌ها در دوران بچگی این عادت را داشتند، بیشتر دیده می‌شود. به همین دلیل چندان جای نگرانی ندارد و با رسیدن به سن نوجوانی کم‌کم رفع می‌شود. با این حال، راهکارهای ساده‌ای وجود دارد که کمک می‌کند کودک در هنگام خوابگردی امنیت داشته باشد.

علل خوابگردی کودکان

قبل از اینکه علل خوابگردی را بدانید، بهتر است از مراحل خواب آگاه باشید. چرخه شبانه به ۴ تا ۵ مرحله می‌رسد و مرحله‌ی آخر شامل REM (حرکت سریع چشم) می‌شود. به همین دلیل، یک چرخه کامل خواب 90 تا 100 دقیقه طول می‌کشد.

راه رفتن در خواب معمولاً طی خواب عمیق؛ یعنی مراحل 4 تا 5 رخ می‌دهد. در این حالت، افراد خیلی سخت از خواب بیدار می‌شوند. در صورت بیداری نیز تا چند دقیقه احساس گیجی و ضعف دارند. کودکان نیز در چنین مرحله‌ای خوابگرد می‌شوند و ممکن است بین 15 تا 30 دقیقه در اطراف بچرخند.

خوابگردی در خردسالان شایع‌تر از بزرگسالان است؛ زیرا با بزرگ‌تر شدن این عادت به صورت ناخودآگاه از بین می‌رود. برخی کارشناسان بر این عقیده هستند که این رفتارها زمینه ارثی دارند و بعضی دیگر آن را به رشد کودک و سن او ربط می‌دهند. در اینجا به عوامل دیگری نیز اشاره می‌شود که عبارت‌اند از:

  • خستگی یا کمبود خواب
  • عادات خواب نامنظم
  • استرس بیش از حد
  • خواب در محیطی شلوغ و پر سروصدا
  • بیماری و تب بالا
  • پر بودن مثانه
  • مصرف بعضی داروها مانند آرام‌بخش‌ها یا آنتی هیستامین

در برخی مواقع وجود یک بیماری زمینه‌ای منجر به خوابگردی در کودکان می‌شود. این مریضی‌ها شامل آپنه خواب، وحشت شبانه، میگرن و سندرم پای بی‌قرار می‌شود. وحشت شبانه نیز شامل کابوس‌های ترسناکی است که خردسال در خواب عمیق تجربه می‌کند.

تنفس دهانی در کودکان

تنفس دهانی در کودکان

برای اطلاعات بیشتر، روی عکس کلیک کنید.

تشخیص خوابگردی کودکان

پزشک متخصص از شما در مورد عادت‌های خواب کودک سؤال می‌پرسد و راه هوای فوقانی او را معاینه می‌کند. اگر راه تنفس کودک در اثر آپنه یا عفونت مسدود باشد، در ابتدا پیشنهاد می‌کند این مشکلات را رفع کنید. همچنین امکان دارد شما را به یک مختصص گوش و حلق و بینی یا متخصص ریه ارجاع دهد.

آزمایشی که برای آپنه خواب انجام می‌شود، پلی‌سومنوگرام نام دارد. در این تست کوتاه امواج مغزی، حرکات چشم، تنفس و سطح اکسیژن خون، نفس‌نفس زدن و خروپف در خواب مورد بررسی قرار می‌گیرد.

مطالعه خواب

در برخی از مواقع مطالعه خواب تجویز می‌شود. این آزمایش نوعی پلی‌سومنوگرام است که در آزمایشگاه خواب و تحت نظارت متخصصان صورت می‌گیرد. در روند این آزمایش الکترودهایی به قسمت‌هایی از بدن متصل می‌شود تا ضربان قلب، امواج مغزی، تنش عضلانی، حرکات چشم، پا و سطح اکسیژن خون را اندازه‌گیری کنند. همچنین توسط یک دوربین تمام حرکات کودک ضبط می‌شود. نوع دیگر از این آزمایش نیز در خانه صورت می‌گیرد؛ اما مانند نمونه‌های آزمایشگاهی دقیق نیست.

اگر راه رفتن در خواب مشکل‌ساز باشد، امکان دارد که پزشک تکنیکی به نام بیداری برنامه‌ریزی‌شده را توصیه کند. در این شیوه شما چند شب بر کودک خود نظارت می‌کنید تا زمان خوابگردی او را تشخیص دهید. سپس 15 دقیقه قبل از خوابگردی فرزندتان، او را از خواب بیدار کنید. این نوع درمان می‌تواند به تنظیم چرخه‌ی خواب و کنترل رفتار کودک کمک کند.

گاهی نیز مشکل از اضطراب است و پزشک داروهایی مانند بنزودیازپین را تجویز می‌کند. این داروها برای درمان استرس و افسردگی هستند.

درمان خوابگردی کودکان

اگر متوجه راه رفتن کودک در خواب شدید، آرامش خود را حفظ کنید و او را به رختخواب ببرید. اصلاً سعی نکنید که فرزندتان را از خواب بیدار کنید؛ زیرا او در خواب عمیق فرو رفته است و تلاش شما همه چیز را بدتر می‌کند. در عوض به سادگی و با کلمات محبت‌آمیز به او اطمینان دهید که همه چیز روبراه است. سپس خردسال را به رختخواب برگردانید.

تلاش برای بیدار کردن کودک خوابگرد موجب ناراحتی و بدخلقی او می‌شود. در ضمن مدتی طول می‌کشد تا دوباره به خواب برود و امکان دارد دچار وحشت و ترس شود.

شما می‌توانید یکسری اقدامات ایمنی انجام دهید تا از آسیب کودکتان در هنگام خوابگردی جلوگیری کنید. این اقدامات عبارت‌اند از:

  • درها و پنجره‌ها را در سراسر خانه ببندید و قفل کنید.
  • کلیدها را دور از دسترس او قرار دهید و محیط خانه را امن نگه دارید تا کودک سرگردان بیرون نرود یا به خودش آسیب نزد.
  • یک زنگ اخطار دهنده یا دزدگیر نصب کنید تا در صورت بیدار شدن فرزندتان به شما اخطار دهد.
  • نباید او را در تخت دو طبقه بخوابانید؛ زیرا در صورت بیدار شدن زمین می‌خورد و آسیب می‌بیند.
  • اشیا تیز و شکستنی را از اطراف تخت او بردارید تا به خودش یا دیگران آسیبی نزند.
  • هر وسیله‌ای سر راه کودک قرار دارد، بردارید. اسباب‌بازی، میز، کتاب و لوازم تحریر را جمع کنید. این کار از زمین خوردن او در هنگام خوابگردی جلوگیری می‌کند.
  • در بالای پله‌ها و هر جای دیگری که احتمال سقوط وجود دارد، گیت محافظ نصب کنید.
اختلال خواب

علت‌های بی‌خوابی کودکان و راهکارهایی مختصر برای رفع آن

پیشگیری از خوابگردی کودکان

ایجاد عادت‌های صحیح و تکنیک‌های کاربردی می‌تواند از خوابگردی کودکان جلوگیری کند. در اینجا به چند تا از این راهکارها اشاره می‌شود:

  • هر شب در ساعت معینی به رختخواب بروید. یک روال مشخص به کودک کمک می‌کند که ساعت‌های خواب منظمی داشته باشد و از آشفتگی خلاص شود.
  • یک حمام آبگرم یا گوش سپردن به یک موسیقی آرامش‌بخش قبل از خواب می‌تواند به حس خوبی خردسال بیفزاید و خواب بهتری را تجربه کند.
  • قصه‌گویی یا خواندن یک داستان مناسب سن او نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد. داستان‌ها درهای جدیدی از آرامش و تخیل را به روی کودک می‌گشایند و او را با دنیای تازه آشنا می‌کنند. البته محتوا قصه‌ها بسیار مهم هستند و باید به آن‌ها دقت داشته باشید.
  • از نگاه کردن فیلم‌های خشن، ترسناک و اَکشن که مناسب سن کودک شما نیست، بپرهیزید. محتوا و صحنه‌های خشن برخی فیلم‌ها اصلاً مناسب نیستند و موجب ترس و اضطراب فرزندتان می‌شوند.
  • یک محیط آرام و راحت برای خواب او فراهم کنید.
  • مثانه پر یکی از دلایل راه رفتن در خواب است. پس مواظب باشید که قبل از خواب زیاد مایعات نخورد و حتماً دستشویی برود.
  • قبل از خواب اجازه ندهید کودک از شکر و کافئین استفاده کند.
  • کودک شما صبح روز بعد هیچ خاطره‌ای از خوابگردی نخواهد داشت. پس بهتر است شما نیز آن را مطرح نکنید؛ زیرا صبحت در مورد آن کودک شما را بیشتر می‌ترساند و شب‌ها خواب نمی‌رود.
  • از تعریف قصه‌های ترسناک و ماجراهایی که مناسب سن او نیستند، اجتناب کنید. این کار می‌تواند استرس کودک را افزایش دهد و موجب بی‌خوابی شود.
  • اگر مهمانی هستید، سعی کنید زودتر به خانه برگردید و سر ساعت مقرر کودک را بخوابانید. این کار عادت‌های صحیح را به او می‌آموزد و از اختلالات خواب جلوگیری می‌کند.

سخن پایانی

خوابگردی به خودی خود خطرناک نیست. مشکل از آنجایی آغاز می‌شود که کودک نمی‌داند چه‌کار می‌کند یا درکی از موقعیتش ندارد. او پنجره‌ها را بی‌دلیل باز می‌کند یا از خانه بیرون می‌زند. این رفتارها می‌تواند پرخطر باشد و به او آسیب بزند. بنابراین از راهکارهایی اشاره شد، حتماً استفاده کنید و کودک خود را از خطر دور نگه دارید.

سؤالات متداول

کودکان خوابگرد چه کارهایی انجام می‌دهند؟

دور خانه قدم می‌زند، میز غذا را می‌چیند، لباس‌هایش را تعویض می‌کند، واکنشی به حرف دیگران نشان نمی‌دهد، رفتارهای تکراری دارد و درها را باز و بسته می‌کند، از خانه بیرون می‌آید، از پله‌ها بالا و پایین می‌شود و همه جا پرسه می‌زند. اما صبح که از خواب بیدار می‌شود، هیچ‌کدام را به‌خاطر ندارد.

مراحل خواب چگونه است؟

چرخه شبانه خواب شامل 4 تا 5 مرحله است. مرحله آخر شامل حرکت سریع چشم می‌شود. زمانی که کودک در خواب عمیق فرو رفته است. به همین دلیل یک چرخه کامل خواب 90 تا 100 دقیقه طول می‌کشد. راه رفتن در خواب معمولاً طی مراحل آخر رخ می‌دهد. زمانی که خردسالان به خوابی عمیق فرو رفته است و سخت از خواب بیداری می‌شود. در صورت بیداری نیز احساس گیجی و ضعف دارد.

علت خوابگردی کودکان چیست؟

اختلالات خواب، استرس بیش‌ از حد، خواب در محیطی شلوغ و پر سروصدا، مریضی و تب بالا، پر بودن مثانه، مصرف برخی داروها مانند آنتی هیستامین موجب خوابگردی در کودکان می‌شود. البته بعضی از بیماری‌ها مانند میگرن، آپنه خواب، وحشت شبانه و سندرم پای بی‌قرار نیز از عوامل خوابگردی خردسالان هستند.

چگونه از کودک خوابگرد خود محافظت کنیم؟

درها و پنجره‌ها را در سراسر خانه بسته و قفل کنید، زنگ خطر یا دزدگیر بگذارید، اشیا تیز و شکستنی را از اطراف او جمع کنید تا به خودش و دیگران آسیب نزند. اسباب‌بازی، کتاب، میز و لوازم مدرسه را از سر راه کودک بردارید تا از زمین خوردن و آسیب او پیشگیری کنید. در بالای پله‌ها و مکان‌هایی که احتمال سقوط وجود دارد، گیت محافظ قرار دهید.

چگونه از خوابگردی کودک جلوگیری کنیم؟

هر شب سر ساعت معینی به رختخواب بروید. حمام آب گرم یا موسیقی آرامش‌بخش را به کودک پیشنهاد دهید یا برای او قصه‌ای کودکانه بخوانید. محیطی آرام و راحت برای خوابش مهیا کنید و از تعریف داستان‌های ترسناک و قصه‌هایی که مناسب سن او نیستند، اجتناب کنید.

من عاشق بچه‌ها هستم و نوشتن داستان‌های فانتزی و مقاله‌های کودکانه حس خوبی بهم میده.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *